Bật mí các cách mở bài trong bài văn Nghị luận xã hội

Các bạn học sinh THPT khi bắt đầu làm quen với việc viết bài văn nghị luận xã hội thay vì đoạn văn chắc hẳn sẽ gặp những khó khăn nhất định khi viết Mở bài. Phần Mở bài đòi hỏi các bạn không chỉ giới thiệu được vấn đề nghị luận mà còn phải có sự dẫn dắt uyển chuyển, phù hợp với logic. Thích Văn học đưa đến cho các bạn một số cách mở bài cùng các đoạn văn mở bài nghị luận xã hội minh họa. Cùng đọc và “bỏ túi” để có thể chinh phục xuất sắc bài văn nghị luận xã hội nha!

Cách 1: Đưa ra phản đề từ vấn đề nghị luận

• Đưa ra bối cảnh trái ngược hoàn toàn với vấn đề nghị luận muốn khẳng định (Phản đề cần rõ ràng, dựa trên những quan niệm phổ biến)
• Dẫn dắt để chuyển sang vấn đề nghị luận một cách logic (Có thể dùng các từ nối: “Tuy nhiên”, “Nhưng”,…)

Đề bài Nghị luận xã hội: Nghị luận về tầm quan trọng của việc đọc sách.

Với sự bùng nổ và sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, sự tiện lợi của Internet khiến thói quen đọc sách dường như bị mai một trong nhịp sống hiện đại. (1) Nhiều người cho rằng, chúng ta hoàn toàn có thể tìm kiếm trên mạng bất cứ những thông tin, vấn đề mình quan tâm chỉ bằng một cú click chuột thay vì tìm đến sách báo. (2) Tuy nhiên, hơn cả mục đích tiếp thu kiến thức, sách còn đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng tâm hồn, bồi dưỡng khả năng ngôn ngữ và tư duy…

(1) Đưa ra phản đề

(2) Từ nối dẫn dắt vào vấn đề nghị luận

Cách 2: Đưa ra trích dẫn/ câu châm ngôn liên quan đến vấn đề nghị luận

• Trích dẫn phải thể hiện rõ ràng, chính xác vấn đề nghị luận.
• Sau khi trích dẫn, cần giải thích ngắn gọn ý nghĩa câu nói bằng giọng văn của mình.
• Dẫn dắt, chỉ ra mối liên hệ giữa trích dẫn và vấn đề nghị luận.

Đề bài Nghị luận xã hội: Nghị luận về ý nghĩa của sự cống hiến trong cuộc sống.

(1) Peter Marshall từng khẳng định “Thước đo của cuộc đời không phải thời gian, mà là sự cống hiến”. (2) Câu nói này cho thấy, một cuộc đời có ý nghĩa, trọn vẹn không không phụ thuộc vào việc chúng ta sống trong bao lâu mà dựa vào những giá trị mà ta đã mang lại. Khi cống hiến, chúng dùng tài năng, sức lực, tâm huyết để tạo nên những điều tốt đẹp cho xã hội. Hơn cả một “thước đo”, có chăng chính việc sống cống hiến là cách mỗi người để lại dấu ấn riêng sâu sắc, tạo nên những thay đổi lớn lao cho cuộc sống?

(1) Đưa trích dẫn liên quan đến vấn đề nghị luận

(2) Giải thích trích dẫn bằng lời văn của mình.

Cách 3: Dẫn dắt từ các hình ảnh biểu tượng/ liên tưởng liên quan đến vấn đề nghị luận

• Cần chọn hình ảnh có điểm tương đồng với vấn đề nghị luận.
• Cần thể hiện rõ mối liên kết giữa hình ảnh với vấn đề nghị luận. Từ đó, dẫn dắt vào vấn đề nghị luận.

Đề bài Nghị luận xã hội: Nghị luận về sự cần thiết của việc bước qua vùng an toàn đối với người trẻ.

Như những con tàu nhỏ bé chưa sẵn sàng ra khơi mà neo đậu nơi bến đỗ an toàn, người trẻ chúng ta đôi lúc e ngại trước việc phải bước ra khỏi những môi trường, thói quen vốn dĩ đã quá thân thuộc. Tuy nhiên, chúng ta chỉ có thể chinh phục những mục tiêu mới, khai phá những tiềm năng của bản thân nếu dám đối diện với những cơn bão biển của khó khăn, những điều mới mẻ. Vì thế, mỗi người trẻ cần phải sẵn sàng dấn thân để vượt ra giới hạn, vùng an toàn để trải nghiệm chặng đường dài rộng phía trước…

Hình ảnh liên tưởng:

• “con tàu nhỏ bé” ~ “người trẻ”
• “bến đỗ an toàn” ~ “môi trường, thói quen vốn dĩ đã quá thân thuộc”
• “bão biển” - “khó khăn”

Cách 4: Dẫn dắt từ bối cảnh xã hội → khẳng định sự cần thiết của vấn đề nghị luận:

- Bối cảnh xã hội phải có mối liên hệ chặt chẽ với vấn đề nghị luận

- Từ việc giới thiệu bối cảnh, cần chỉ ra mối liên hệ với vấn đề nghị luận, tầm quan trọng của vấn đề nghị luận trong bối cảnh ấy.

Đề bài Nghị luận xã hội: Nghị luận về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong thời đại mới.

(1) Trong thế kỉ 21, Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng với nhiều thách thức và cơ hội. Thời đại 4.0 đòi hỏi đất nước ta không chỉ cần nắm bắt những biến đổi mới mà còn cần những thành tựu được khởi nguồn từ tri thức, sự đổi mới và nhiệt huyết. (2) Điều này càng đòi hỏi ở những chủ nhân tương lai của đất nước về việc phải trang bị những hành trang cần thiết để đưa đất nước tới chỗ đứng vững vàng so với bạn bè quốc tế. Hành trang ấy, có chăng chính là tinh thần trách nhiệm, sự sẵn sàng cống hiến, dấn thân của thế hệ trẻ?

(1) Dẫn dắt từ bối cảnh: quá trình hội nhập quốc tế.

(2) Khẳng định tầm quan trọng của thế hệ trẻ trong bối cảnh ấy.

Tham khảo những bài viết liên quan:

Hướng dẫn chuyển ý mượt mà trong bài Nghị luận xã hội

Tổng hợp các đoạn văn Nghị luận xã hội 200 chữ đặc sắc

Nghị luận xã hội: Ý nghĩa của khó khăn, thử thách trong cuộc sống