Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ chơi chữ trong các trường hợp dưới đây: a. Một nghề cho chín còn hơn chín nghề. (Tục ngữ) b. Nấu đậu phụ cho chăn Sắc ích mẫu cho mẹ uống (Câu đối) c. Giậu rào mắt cáo, mèo chui lọt Rổ nước lòng tôm, té

Cách 1

a. Dùng từ đồng âm “chín”

• Một nghề cho chín: Từ “chín” trong vế câu này có ý chỉ sự thành thạo và tinh thông về một lĩnh vực nghề nghiệp cụ thể
• Chín nghề: Trong vế tiếp theo của câu tục ngữ có ý chỉ việc con người làm nhiều việc, nhiều ngành nghề khác nhau trong cùng thời điểm

=> Câu tục ngữ “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề” ý muốn khuyên con người cần phải theo đuổi một nghề nghiệp cho tới nơi chốn mà không phải đang theo nghề này lại có tơ tưởng muốn thay đổi chuyển sang nghề khác, vòng luẩn quẩn cứ lặp đi lặp lại liên tục mà không cố định một nghề nào cả. Tạo tính hài hước dí dỏm.

b. Từ đồng âm “phụ; mẫu”

- Từ Hán Việt: Phụ, mẫu đồng nghĩa với cha mẹ, đồng âm với phụ mẫu trong đậu phụ, ích mẫu. Từ đó tạo tính hài hước dí dỏm cho câu.

c. Sử dụng từ có nghĩa tương đồng

- “giậu - rào” và “cáo - mèo”…

-> Tạo ra sự hài hước dí dỏm cho câu.

d. Dùng từ trái nghĩa

- “cả thúng…bánh ít”; “trầu cả khay…trầu không”.

-> Tạo nên ý thơ bất ngờ, thú vị.

e. Sử dụng từ gần nghĩa

“nếp, gạo”; “xôi, cơm”

-> Tạo ra sự hài hước dí dỏm.

g. Sử dụng từ đồng âm

“đá” nghĩa 1 là động từ và nghĩa 2 là danh từ.

-> Tạo nên sự hài hước dí dỏm.

h. Sử dụng từ gần nghĩa

- “Hươu, Nai, Nghé”

-> Tạo nên sự hài hước dí dỏm.

i. Sử dụng cách nói lái

- “cá đối, cối đá”; “mèo cái, mái kèo”…

-> Tạo cảm giác thú vị, bất ngờ.

k. Dùng lối điệp âm

- “Một trăm, không ai, chẳng ai”.

-> Tạo ấn tượng thú vị đặc sắc cho câu.

Câu

Biện pháp tu từ chơi chữ

Tác dụng

a

Một nghề cho chín

Từ “chín” trong vế câu này có ý chỉ sự thành thạo và tinh thông về một lĩnh vực nghề nghiệp cụ thể

Chín nghề

Trong vế tiếp theo của câu tục ngữ có ý chỉ việc con người làm nhiều việc, nhiều ngành nghề khác nhau trong cùng thời điểm

b

Phụ, mẫu

Phụ, mẫu đồng nghĩa với cha mẹ, đồng âm với phụ mẫu trong đậu phụ, ích mẫu. Từ đó tạo tính hài hước dí dỏm cho câu.

c

“giậu - rào” và “cáo - mèo”…

Tạo ra sự hài hước dí dỏm cho câu.

d

“cả thúng…bánh ít”; “trầu cả khay…trầu không”

Tạo nên ý thơ bất ngờ, thú vị

e

“nếp, gạo”; “xôi, cơm”

Tạo ra sự hài hước dí dỏm

g

“đá”

Tạo nên sự hài hước dí dỏm

h

“Hươu, Nai, Nghé”

Tạo nên sự hài hước dí dỏm

i

“cá đối, cối đá”; “mèo cái, mái kèo”…

Tạo cảm giác thú vị, bất ngờ

k

“Một trăm, không ai, chẳng ai”.

Tạo ấn tượng thú vị đặc sắc cho câu