Xuất khẩu gạo Việt Nam đang đối mặt với khó khăn từ giá giảm

Theo báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 8 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu gạo Việt Nam đạt 6,3 triệu tấn, tương đương 3,17 tỷ USD, tăng 2,2% về khối lượng nhưng giảm mạnh 17,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá gạo xuất khẩu bình quân giảm 19,3%, đạt 504,9 USD/tấn, do nhu cầu quốc tế sụt giảm và cạnh tranh khốc liệt từ các quốc gia như Thái Lan, Ấn Độ, và Pakistan.

Thị trường lớn nhất của gạo Việt Nam, Philippines chiếm 42% tổng lượng xuất khẩu, nhưng giá trị xuất khẩu sang đây giảm 16%. Từ 1/9/2025, Philippines tạm dừng nhập khẩu gạo xay xát thường và gạo xay xát kỹ trong 60 ngày, trừ gạo đặc sản, nhằm bảo vệ mùa vụ nội địa. Động thái này gây áp lực lớn lên doanh thu doanh nghiệp và giá cả trong nước. Tuy nhiên, ông Lê Bá Anh - Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Bộ Công thương cho biết, lệnh đình chỉ có thể được rút ngắn sau 30 ngày tùy theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp Philippines.

Giá gạo xuất khẩu trong tháng 8/2025 cũng chịu áp lực giảm. Gạo 5% tấm của Việt Nam đạt đỉnh 395 USD/tấn vào 20/8 nhưng sau đó giảm còn 389 USD/tấn. Gạo 25% tấm giảm từ 371 USD/tấn xuống 367 USD/tấn, gạo 100% tấm xuống 333 USD/tấn, và gạo thơm thượng hạng Jasmine giảm từ 561 USD/tấn xuống 545 USD/tấn. Các đối thủ cạnh tranh cũng chứng kiến xu hướng tương tự: gạo 5% tấm của Thái Lan giảm còn 354 USD/tấn, Ấn Độ 376 USD/tấn, và Pakistan 353 USD/tấn.

Trước thách thức này, Bộ Công thương khuyến nghị các doanh nghiệp và địa phương điều chỉnh kế hoạch sản xuất, đa dạng hóa thị trường tiêu thụ, và theo dõi sát diễn biến chính sách. Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) được yêu cầu cập nhật thông tin nhanh chóng để hỗ trợ doanh nghiệp. Bộ cũng nhấn mạnh việc phối hợp với hiệp hội nhập khẩu gạo Philippines để đề xuất giải pháp duy trì xuất khẩu ổn định.

Dù khó khăn, Việt Nam vẫn có cơ hội lớn trong phân khúc gạo chất lượng cao. Các thị trường như Mỹ, Singapore và Brazil đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng lúa gạo toàn cầu. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu 9 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 5,7 tỷ USD, tiếp tục giữ vững vị thế trong nhóm dẫn đầu thế giới.

Trong nước, giá lúa gạo tuần đầu tháng 9/2025 vẫn ổn định, với lúa IR 50404 (tươi) ở mức 5.700-5.800 đồng/kg, lúa OM 5451 (tươi) 5.900-6.000 đồng/kg, và nếp IR 4625 (tươi) 7.300-7.500 đồng/kg.

Để vượt qua giai đoạn này, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt, tập trung vào gạo chất lượng cao và mở rộng thị trường, đảm bảo ngành gạo Việt Nam phát triển bền vững trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động./.