SKKN Một số biện pháp giúp học sinh lớp 9 rèn kĩ năng làm bài Nghị luận xã hội về một vấn đề tư tưởng, đạo lí góp phần nâng cao chất lượng dạy – học môn Ngữ văn ở Trường TH & THCS Thiệu Minh

Cùng với các môn học khác trong nhà trường môn Ngữ văn có vai trò quan trọng giáo dục tư tưởng tình cảm cho học sinh. Nhà văn hào Nga Mácxim Gor-ki nói: “Học văn là học làm người” học sinh học tốt môn Ngữ văn sẽ có tác động tốt đến việc học các môn khác và ngược lại. Chương trình đã nêu rất rõ mục tiêu tổng quát của môn Ngữ văn: “Môn Ngữ văn có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu chung của trường THCS, góp phần hình thành những con người có trình độ học vấn phổ thông cơ sở”.[1] Môn Ngữ văn luôn luôn là phương tiện, là người bạn tốt trên đường đời của mỗi học sinh, giúp các em sống tốt hơn, đẹp hơn.

Dạy môn Ngữ văn không chỉ đơn thuần là trang bị kiến thức làm nền tảng, cơ sở đề các em học sinh bước vào đời, tiếp xúc với xã hội hoặc tiếp tục học lên cao hơn; học văn các em sẽ hoàn thiện hơn về phẩm chất đạo đức hướng tới “chân, thiện, mỹ”. Sản phẩm thu được trong quá trình dạy không chỉ là hệ thống kiến thức mà các em còn được bồi đắp về tâm hồn, hình thành kĩ năng, vốn sống cho học sinh. Rèn luyện văn nghị luận xã hội giúp học sinh không chỉ hoàn thiện kĩ năng trình bày quan điểm của mình, mà còn cung cấp tri thức vô cùng phong phú về những vấn đề xã hội, để các em có những hiểu biết về những vấn đề xã hội đã và đang diễn ra trong cuộc sống của chúng ta.

Để đảm bảo được chức năng này văn nghị luận có một vai trò đặc biệt.Cũng chính vì thế mà được chú trọng rèn luyện cho học sinh. Xuất phát từ tầm quan trong ấy Văn nghị luận được đưa vào chương trình trở thành tiêu chí đánh giá đối với học sinh không chỉ trong những bài kiểm tra, thi học sinh giỏi, thi vào lớp 10 và ngay cả thi tốt nghiệp THPT rồi đến kì thi Đại học. Hơn thế nữa nếu học sinh không có nguyện vọng học tiếp thì những kiến thức học từ văn nghị luận sẽ là một hành trang quý giá cung cấp kiến thức, kĩ năng mọi mặt đời sống cho học sinh giúp các em ứng xử giao tiếp trong cuộc sống. Song có thể thấy một mâu thuẫn trong quá trình dạy học là hoc sinh quá quen với tư duy văn học , Các em chỉ nhạy bén với những vấn đề gần gũi đặc biệt là các hiện tượng liên quan đến các em. Còn việc rèn luyện kĩ năng vốn sống bồi dưỡng tư tưởng tình cảm, các quan hệ chuẩn mực xã hội thường là những vấn đề xa vời với các em. Kiểu bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lý phạm vi bao hàm nghĩa của nó rất đa dạng phong phú, muôn hình muôn vẻ mà thời lượng dành cho các tiết học lý thuyết còn ít dẫn đến kỹ năng làm bài còn hạn chế. Trong khi đó cuối năm khi đi thi lại yêu cầu đòi hỏi học sinh phải thuần thục cách làm các dạng văn nghị luận này để các em làm tốt bài thi vào THPT nên đây là vấn đề trăn trở đối với giáo viên trực tiếp dạy Văn, nhất là Văn 9 làm thế nào các em hiểu đề bài, xác định được các luận điểm của bài văn đảm bảo đủ ý, các ý sắp xếp theo trình tự hợp lí, bài nghị luận của các em đủ sức thuyết phục người khác vấn đề mà đưa ra bàn luận. Bên cạnh đó dung lượng bài viết không được quá dài, trên thực tế, học sinh quá quen với tư duy văn học, kiến thức về xã hội còn hạn chế, kĩ năng làm bài chưa thuần thục.Tất cả những điều đó tạo nên áp lực, gây khó khăn cho học sinh.