Đề 7 – NLVH: “Thơ ca, nếu không có người, tôi đã mồ côi”

Thơ không chỉ là nghệ thuật ngôn từ - thơ sống nhờ cảm xúc, tâm hồn và trái tim con người. Nhà thơ R. Gamzatov đã từng khẳng định: “Thơ ca, nếu không có người, tôi đã mồ côi” - câu nói khiến người đọc cảm nhận rõ hơn mối quan hệ gắn bó giữa thơ và con người.

Trong bài viết này, Thích Văn Học sẽ cùng bạn nhìn lại thơ ca không như một cái gì xa vời, mà là tiếng nói chân thành nhất của những trải nghiệm con người.

Đề bài:

Nhà thơ R. Gamzatov khẳng định “Thơ ca, nếu không có người, tôi đã mồ côi”.

(Trích Đaghextan của tôi, tập 1, trang 150)

Bằng trải nghiệm văn học, anh/chị hãy làm sáng tỏ nhận định trên.

Đáp án và thang điểm

2

Viết bài văn nghị luận văn học

I. Yêu cầu về kĩ năng

- Có kĩ năng viết bài nghị luận văn học; biết huy động các kiến thức lí luận, kiến thức về tác giả, tác phẩm để làm bài.

- Vận dụng tốt các thao tác lập luận, lí lẽ xác đáng; trình bày khoa học; văn viết có cảm xúc, giọng điệu riêng; diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.

II. Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, song cần đạt được những nội dung cơ bản sau:

1. Giải thích

- mồ côi: chỉ sự cô đơn, bơ vơ, không được cảm thông, chia sẻ.

- nếu không có người tôi đã mồ côi: không có thơ ca, nhà văn mồ côi; không có thơ ca, bạn đọc cũng đã “mồ côi”.

→ Ý kiến của R. Gamzatov: bàn về vai trò và tác dụng của thơ ca. Nếu không có thơ ca con người nói chung và các nhà thơ nói riêng đã rơi vào cô đơn, lạc lõng, bơ vơ, không được sẻ chia cảm thông và an ủi, vỗ về; sẽ rơi vào tình trạng mồ côi về tinh thần, tình cảm.

2. Bàn luận

- Đối với nhà thơ:

• Làm thơ thực sự là một sự giãi bày tình cảm, là sự khao khát muốn được thổ lộ nỗi lòng. Nhà thơ khi có những xúc động mạnh mẽ, khi có những suy nghĩ thầm kín, những tư tưởng dâng trào “không nói ra không được”, nếu không viết ra “có thể mình chết”. Nhà thơ làm thơ là để giãi bày lòng mình.
• Làm thơ không chỉ là sự giãi bày lòng mình mà còn muốn được chia sẻ, mong được sự đồng vọng của nhiều tấm lòng. Không chỉ mong người khác hiểu lòng mình mà nhà thơ còn muốn người khác cùng thưởng thức cách nói, cách thể hiện, cách phô diễn những tình cảm và tư tưởng của mình bằng những hình thức nghệ thuật ngôn từ độc đáo.

- Đối với bạn đọc:

• Bạn đọc cũng như nhà thơ, đã là con người thì đều có những tâm trạng, những tình cảm và suy nghĩ nhiều khi rất giống nhau trước hiện thực cuộc sống. Các nhà thơ đã nói hộ lòng người
• Thơ là tâm hồn, tình cảm. Thơ diễn đạt mọi cung bậc tình cảm đa dạng, phong phú của con người. Thơ không chỉ nói hộ lòng mình, thơ còn là sự an ủi, vỗ về, khích lệ,…thơ giúp người đọc thanh lọc chính tâm hồn, làm cho người đọc sống cao thượng hơn, bớt thô bỉ đi và sống đẹp hơn.

( HS lấy dẫn chứng thuyết phục cho từng luận điểm)

3. Bình luận, mở rộng vấn đề

Câu nói của R. Gamzatov đã nói lên ý nghĩa và tầm quan trọng to lớn của thơ ca đối với cuộc sống tinh thần của con người.

- Nó giúp nhà thơ có ý thức và trách nhiệm hơn trong việc sáng tạo thơ ca của bản thân: không chỉ nói lên tiếng nói của bản thân mà còn nói lên tiếng lòng của muôn triệu trái tim.

- Câu nói cũng nhắc nhở bạn đọc cần trân trọng thơ hơn, thấy rõ được sức mạnh của thơ ca, làm giàu tâm hồn mình bằng thơ ca và giúp ta đánh giá được giá trị của mỗi bài thơ: thơ hay phải là những bài thơ vừa thể hiện được cái riêng của mỗi tâm hồn vừa phải là tiếng đồng vọng của muôn vạn tấm lòng.

Tham khảo đáp án đề Nghị luận xã hội số 7 tại đây:

Đề 7 - NLXH: Giá trị bản thân và sự so sánh với người khác