20 bài thơ Tố Hữu hay và đầy ý nghĩa

Tố Hữu là một nhà thơ lớn của Việt Nam, ông cũng được xem là biểu tượng lớn của lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết dân tộc. Những tác phẩm của ông không chỉ là di sản văn hóa quý báu mà còn là nguồn động viên và sức mạnh cho toàn bộ dân tộc.

Hãy cùng nhau khám phá và tìm hiểu về một số tác phẩm nổi bật của Tố Hữu, những tác phẩm đã làm nên tên tuổi của ông trong lòng người yêu văn chương.

Tố Hữu - Một chiến sĩ và thi sĩ xuất sắc của nền văn học Việt

Tố Hữu (1906-2002) tên thật Nguyễn Kim Thành, sinh ra tại làng Đông Lâm, xã Đông Hưng, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình, Việt Nam - là một trong những thi sĩ nổi bật, là một biểu tượng của văn hóa và chính trị Việt Nam thế kỷ 20. Các tác phẩm hay và đóng góp của ông đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử và văn hóa dân tộc.

Ngoài vai trò nhà thơ, Tố Hữu cũng là một nhà lãnh đạo và nhà chính trị xuất sắc. Ông từng giữ nhiều vị trí quan trọng trong chính phủ và Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông là một trong những người sáng lập và lãnh đạo của Đảng, góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh giành độc lập và tự do cho dân tộc.

Với tài năng và lòng nhiệt thành, Tố Hữu nhanh chóng trở thành một nhà thơ nổi tiếng. Các tác phẩm của ông thường mang tính chất cách mạng ca tụng tình yêu đất nước và sự hy sinh của nhân dân trong cuộc chiến tranh giành độc lập. Những bài thơ của ông không chỉ tôn vinh sự anh dũng và bất khuất của quân và dân Việt Nam mà còn thể hiện lòng yêu nước sâu sắc và lý tưởng xây dựng một xã hội công bằng. Cuộc đời và sự nghiệp của Tố Hữu là minh chứng rõ ràng cho sự gắn bó không thể tách rời giữa văn chương và chính trị trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Phong cách sáng tác của Tố Hữu

Tố Hữu được biết đến với những bài thơ lãng mạn, nồng nàn, mang tính cách mạng ca ngợi tình yêu đất nước và con người Việt Nam trong cuộc chiến tranh giành độc lập và tự do. Bằng ngòi bút chứa đầy trải nghiệm của mình, ông thường thể hiện sự khát khao, hy vọng và lòng kiên định trong cuộc chiến chống lại thực dân Pháp và sau này là Mỹ.

Quan điểm của Tố Hữu về thơ ca cũng đong đầy tình yêu với quê hương dân tộc:

“Muốn có thơ hay, trước hết, phải tạo lấy tình. Nhà thơ chân chính phải không ngừng phấn đấu, tu dưỡng về lập trường tư tưởng; xác định thật rõ ràng tầm nhìn, cách nhìn. Tự nguyện gắn bó chân thành là yêu cầu cao nhất đối với người nghệ sĩ trong quan hệ với đất nước, với nhân dân. Ngoài ra, các nhà thơ Cách mạng còn phải kiên quyết đấu tranh, không khoan nhượng trước những biểu hiện lệch lạc, với cái xấu cái ác. Tóm lại, viết thơ phải xứng đáng là người chiến sĩ xung kích trên mặt trận văn hóa tư tưởng.”

20 bài thơ Tố Hữu hay được yêu thích

Việc khám phá và tìm hiểu về các tác phẩm của Tố Hữu có thể là một hành trình thú vị và bổ ích, giúp bạn hiểu rõ hơn về văn hóa và văn chương Việt Nam, cũng như về ý nghĩa và tầm quan trọng của ông trong lịch sử văn học. Dưới đây là một danh sách 20 bài thơ của Tố Hữu mà người đọc thường yêu thích được DIMI BOOK tổng hợp để giới thiệu đến các bạn:

1. Lạnh Lùng (1946) - Tập Từ Ấy

Với gió bắc, đi về rét mướt,Nương chuối già nghe lạnh sẽ rùng mìnhVài chim quen thưa thớt ở đầu cànhCòn lưu luyến ngày tàn trong nắng yếu…

Tìm chi em, trong sương chiều thất thểu,Chân ngại ngùng e lạnh của ngày đông,Chờ chi em mà vơ vẩn buồn trôngCây xơ xác chìa tay khô gầy gỏ?

Em run rẩy thầm nghe trong tiếng gió,Mùa thu qua, qua hết những tình thươngMà tim em khao khát lượm trên đường!!Rồi đây… lạnh, đây mưa và lặng lẽ,Em sẽ bước, mình em, trong vắng vẻ,Còn ai đâu, ái ngại, đứng nhìn em,Còn ai đâu buông nhẹ một lời êm?Cửa gài then sẽ thờ ơ chẳng mở,Như bao cửa lòng khô không hé nữa!

Biết chăng em, hỡi bạn chơ vơ!Anh từng phen ngừng bước thẫn thờChạnh lòng tưởng chốn phương trời xa vắngMột tấm lòng yêu thương trong yên lặng!

2. Từ Ấy (Tháng 7-1938) - Tập Máu lửa

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lý chói qua timHồn tôi là một vườn hoa láRất đậm hương và rộn tiếng chim…

Tôi buộc lòng tôi với mọi ngườiĐể tình trang trải với trăm nơiĐể hồn tôi với bao hồn khổGần gũi nhau thêm mạnh khối đời

Tôi đã là con của vạn nhàLà em của vạn kiếp phôi phaLà anh của vạn đầu em nhỏKhông áo cơm, cù bất cù bơ…

Bài thơ được sử dụng trong chương trình SGK Ngữ văn 11 từ 2007.

3. Hồn Chiến Sĩ (Huế, tháng 4-1938) - Tập Máu lửa

Em hãy vặn dây đàn lên tí nữaVà hãy cao giọng hát khúc sầu biĐưa ngón tay nhỏ mềm, em hãy lựaTiếng đàn sao cho nức nở, lâm ly!

Em không khóc, nhưng sao anh muốn khócEm không than, anh lại những buồn đauCon chim non không đợi chờ cánh mọcCơ khổ em mới ngần ấy tuổi đầu!

Vui sao được, hở em, thân gầy gõÔm đàn đi chưa vững trên đường mònTrí vẩn vơ nghĩ đến đàn em nhỏVây quanh giường mẹ ốm ngóng chờ con.

Trẻ nhà sang nô đùa trong bóng mátEm lạnh lùng nhìn chúng, bước chân quaEm mạnh bạo chống bất công, tàn ácKhông cầu xin, không cất tiếng kêu ca.

Em sẵn có linh hồn người chiến sĩNgạo nghễ cười với nắng sớm sương đêmBuông tiếng dây não nùng em mai mỉaCả một thời dưới ách nặng, nằm im!

4. Ý Xuân (Xuân 1939) - Tập Máu lửa

Xuân bước nhẹ trên nhành non lá mớiBạn đời ơi, vui chút với trời hồng!

Hết lạnh rồi, gió bắc với mưa đôngĐây nắng tới với chim ca lanh lảnhThì vui chút cho hồn thêm nhựa mạnhGân thêm săn và máu hận thêm nồng!Đời lạt mùi và đau đớn bất côngLà để việc cho đời xuân sức khoẻKiêu hãnh chút, bạn đời ơi, tuổi trẻSay tương lai là tuổi của anh hùng!Đứng lên đi, xây dựng cuộc đời chungNắm tay sắt quyết đồng tâm lật đổCả chế độ hung tàn gây thống khổVà tị hiềm, và gian dối điêu vong!Đứng lên đi, hỡi tuổi trẻ xung phongSóng cách mạng đang gầm rung thế giới!

Xuân bước nhẹ trên nhành non lá mớiBạn đời ơi, vui lắm, cả trời hồng!

5. Khi con tu hú (Huế, tháng 7-1939) - Tập Xiềng xích

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm sao, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

6. Dậy lên thanh niên (Tháng 5-1940) - Tập Xiềng xích

Lời Tổ quốc

Hỡi những con khôn của giống nòiNhững chàng trai quý, gái yêu ơi!Bâng khuâng đứng giữa đôi dòng nướcChọn một dòng hay để nước trôi?

Hỡi những con khôn của giống nòiĐã từng đau tự thuở trong nôiĐã từng thấy Mẹ lăn trong máuLệ đã chua cay ngấm nụ cười.

Mẹ đã vì con khổ vạn đờiHận thù đế quốc quyết khôn nguôiCòn chi đâu nữa nuôi con lớnVú Mẹ giờ đây cạn sữa rồi!

Há để ai bênh vực lợi quyềnDậy lên, tất cả những thanh niên!Dậy lên, hỡi những linh hồn thépDân tộc lưu đây vạn tập truyền!

Phất ngọn cờ lên, tung bước lênVới kho hùng khí của thanh niênVang lừng mặt trận rung trăm trốngCách mạng quân ta cướp chính quyền!

Cờ tự do bay rợp chiến đàiBốn phương trời đỏ rực tương laiDậy lên, hỡi những linh hồn trẻMáu của con yêu nhuộm thắm đời!

7. Đông (Lao Bảo, tháng 12-1940) - Tập Xiềng xích

Đêm nay gió biển đông vềMùa thu chừng đã tái tê đất trờiNon quanh chừng đã lạnh rồiRừng sâu run rẩy, xa vời tiếng rung

Sân lao mấy cội vông đồngLá cành xao xác, buồn đông não nềMột mình nằm tựa đêm ngheLạnh lùng gió lọt vào khe cửa buồng.

Mền không mà chiếu cũng khôngMột mình trơ trọi giữa phòng xà linhNằm nghe mình chuyện với mìnhMênh mông nhớ bạn, gởi tình trăm phương…

8. Dậy mà đi! (Tháng 5-1941) - Tập Xiềng xích

Dậy mà đi! Dậy mà đi!Đừng tiếc nữa, can chi mà tiếc mãi?Ai chiến thắng mà không hề chiến bạiAi nên khôn mà chẳng dại đôi lần?Huống đường đi còn lắm bước gian truânĐây chưa phải trận sau cùng chiến đấu!Thì đứng dậy, xoa tay, và tự bảo:Chỉ còn đây sức lực hãy còn đây!Lòng không nghèo tin tưởng ở tương laiChân có ngã thì đứng lên, lại bước.Thua ván này, ta đem bày ván khácCó can chi, miễn được cuộc sau cùngDậy mà đi, hy vọng sẽ thành côngRút kinh nghiệm ở bao lần thất bại:Một lần ngã là một lần bớt dạiĐể thêm khôn một chút nữa trong người.Dậy mà đi, hỡi bạn dân nghèo ơi!

Bài thơ đã được nhạc sĩ Nguyễn Xuân Tân phổ nhạc, là một trong những nhạc phẩm tiêu biểu của phong trào kháng chiến chống Mỹ trên mặt trận văn hoá “Hát cho đồng bào tôi nghe”.

9. Tương thân (Tháng 9-1942) - Tập Giải phóng

Tôi gặp bà con mới một lầnMà sao lòng đã thấy yêu thânNhư quen biết tựa ngày xưa ấyMỗi mặt phong trần, một nét nhăn.

Ở cũng bàn tay đã nắm quaNgón tay gân guốc nhám chai daCũng mùi lưng khét quen mưa nắngCũng những lời quê ý thiệt thà.

Thôi kể làm chi nỗi đoạn trườngSau ruồng tre ấy, chốn quê hươngTháng ngày chát cổ cơm khoai sắnRách rưới lều che tạm gió sương.

Hiểu nhau rồi, hiểu lắm bạn ơiChừ đây, không đợi nói lên lờiTay cầm tay với lòng chung mộtMau xúm lưng nhau dựng lại đời.

10. Đêm Giao Thừa (Xuân 1943) - Tập Giải phóng

Đêm nay pháo nổ giao thừaMà người chiến sĩ không nhà còn điTruông dài, bãi rậm, đồng khuyaNgười đi như chẳng nhớ gì tết xuânNgười đi quên hết gian truânSay mê như một dân quân trên đườngXóm làng phảng phất quê hươngNước non man mác tình thương mặn nồngSong trong mưa gió lạnh lùngTái tê chân cũng ngại ngùng bước gieoNép lưng vào miếu tranh nghèoNao nao lòng lại mơ theo cờ hồng.

11. Sợ - Tập Việt Bắc (1954)

Đêm lạnh lều rơm không liếp cửaHai đứa mình ôm nhau trên sàn nứaNằm bên nhau, nghe má ấm trong taySợ tiếng gà gáy sáng, hết đêm nay…

12. Bầm Ơi! (1948) - Tập Việt Bắc

Ai về thăm mẹ quê taChiều nay có đứa con xa nhớ thầm…

Bầm ơi có rét không bầm!Heo heo gió núi, lâm thâm mưa phùnBầm ra ruộng cấy bầm runChân lội dưới bùn, tay cấy mạ nonMạ non bầm cấy mấy đonRuột gan bầm lại thương con mấy lần.Mưa phùn ướt áo tứ thânMưa bao nhiêu hạt, thương bầm bấy nhiêu!

Bầm ơi, sớm sớm chiều chiềuThương con, bầm chớ lo nhiều bầm nghe!Con đi trăm núi ngàn kheChưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầmCon đi đánh giặc mười nămChưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi.

Con ra tiền tuyến xa xôiYêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền.Nhớ thương con bầm yên tâm nhéBầm của con, mẹ Vệ quốc quân.Con đi xa cũng như gầnAnh em đồng chí quây quần là con.Bầm yêu con, yêu luôn đồng chíBầm quý con, bầm quý anh em.

Bầm ơi, liền khúc ruột mềmCó con có mẹ, còn thêm đồng bàoCon đi mỗi bước gian laoXa bầm nhưng lại có bao nhiêu bầm!Bao bà cụ từ tâm như mẹYêu quý con như đẻ con ra.Cho con nào áo nào quàCho củi con sưởi, cho nhà con ngơi.

Con đi, con lớn lên rồiChỉ thương bầm ở nhà ngồi nhớ con!Nhớ con, bầm nhé đừng buồnGiặc tan, con lại sớm hôm cùng bầm.

Mẹ già tóc bạc hoa râmChiều nay chắc cũng nghe thầm tiếng con…

13. Lượm (1949) - Tập Việt Bắc

Ngày Huế đổ máu,Chú Hà Nội về,Tình cờ chú cháuGặp nhau Hàng Bè.

Chú bé loắt choắtCái xắc xinh xinhCái chân thoăn thoắtCái đầu nghênh nghênh

Ca-lô đội lệchMồm huýt sáo vangNhư con chim chíchNhảy trên đường vàng…

- “Cháu đi liên lạc,Vui lắm chú à.Ở đồn Mang Cá,Thích hơn ở nhà!”

Cháu cười híp mí,Má đỏ bồ quân:- “Thôi, chào đồng chí!”Cháu đi xa dần…

Cháu đi đường cháuChú lên đường raÐến nay tháng sáuChợt nghe tin nhà.

Ra thế,Lượm ơi!

Một hôm nào đóNhư bao hôm nàoChú đồng chí nhỏBỏ thư vào bao

Vụt qua mặt trậnÐạn bay vèo vèoThư đề “Thượng khẩn”Sợ chi hiểm nghèo?

Ðường quê vắng vẻLúa trổ đòng đòngCa-lô chú béNhấp nhô trên đồng…

Bỗng lòe chớp đỏThôi rồi, Lượm ơi!Chú đồng chí nhỏMột dòng máu tươi!

Cháu nằm trên lúaTay nắm chặt bôngLúa thơm mùi sữaHồn bay giữa đồng…

Lượm ơi, còn không?

Chú bé loắt choắtCái xắc xinh xinhCái chân thoăn thoắtCái đầu nghênh nghênh

Ca-lô đội lệchMồm huýt sáo vangNhư con chim chíchNhảy trên đường vàng…

Tập thơ Gió lộng của Tố Hữu in năm 1961

14. Hoa tím - Tập Gió lộng (1961)

Tặng Ng. T.

Thuỷ chung tình bạn chùm hoa tímHôn hít hoa thơm, tưởng Huế gầnBữa mô mời bạn vô chơi HuếCồn Hến buồm giong ngược bến Tuần.

15. Tiếng ru - Tập Gió lộng (1961)

Con ong làm mật, yêu hoaCon cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời.Con người muốn sống, con ơiPhải yêu đồng chí, yêu người anh em.

Một ngôi sao chẳng sáng đêmMột thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng.Một người - đâu phải nhân gian?Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi!

Núi cao bởi có đất bồiNúi chê đất thấp núi ngồi ở đâu?Muôn dòng sông đổ biển sâuBiển chê sông nhỏ, biển đâu nước còn?

Tre già yêu lấy măng nonChắt chiu như mẹ yêu con tháng ngày.Mai sau con lớn hơn thầyCác con ôm cả hai tay đất tròn.

16. Táo rụng (1-1967) - Tập ra trận

Đạn bom giặc Mỹ phá ngày đêmTrường học rời xa, phố vắng thêmĐường sấu lâu rồi im tiếng guốcXuân về, táo rụng nhớ đàn em…

17. Tấm ảnh (1-1967) - Tập ra trận

O du kích nhỏ giương cao súngThằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầuRa thế! To gan hơn béo bụngAnh hùng đâu cứ phải mày râu!

18. Cây hồng (12-1971) - Tập Máu và hoa

Nhà anh có một cây hồngQuả son nhún nhẩy đèn lồng cành tơCây hồng như thực như mơKhách qua đường những ngẩn ngơ… ghé nhìnAi tri âm, hãy đến tìmQuả hồng như thể trái tim giữa đờiCây hồng đất nước, em ơiCàng sương giá lạnh, càng ngời sắc xuân!

Tập thơ Một tiếng đờn của Tố Hữu in năm 1992

19. Màu tôi yêu (1-1982) - Tập Một tiếng đờn

Nếu là hoạ sĩMàu tôi yêu là những màu xanhCủa núi sông, trời biển trong lànhĐằm thắm màu xanh nghìn năm đất nướcLửa chiến tranh không thể nào đốt đượcBão đại dương vần vụ, chẳng làm tan.Máu có rơi, nước mắt có trànMàu xanh lại càng tươi, càng mátMàu xanh bình yên, màu xanh bát ngátÔi! Màu xanh thăm thẳm của hồn taViệt Nam! Việt Nam, màu xanh hát ca…

20. Một Tiếng Đờn (20-2-1991) - Tập Một tiếng đờn

Mới bình minh đó đã hoàng hônĐang nụ cười tươi lệ bỗng tuônĐời thường sớm nắng chiều mưa vậyKhuấy động lòng ta biết mấy buồn.

Ôi kiếp trăm năm được mấy ngàyTrời xanh không gợn áng mây bayThủy chung son sắt nên tình bạnÊm ấm lòng ta mỗi phút giây.

Còn khổ đau nào đau khổ hơnTrái tim luôn xát muối oán hờnCòn đây một chút trong đêm lạnhĐầm ấm bên em một tiếng đờn.

Xem thêm:

• Thơ Xuân Quỳnh - Nữ thi sĩ của tình yêu và cuộc sống
• Nguyễn Du: Bậc thầy của thi ca Việt Nam

Những bài thơ trên là một phần nhỏ trong tài sản văn học của Tố Hữu, nhưng đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người đọc với sự lời lẽ chân thành, sâu lắng và tinh tế của nhà thơ. Hy vọng rằng thông qua việc đọc và nghiên cứu các tác phẩm của ông, độc giả có thể hiểu sâu hơn về tinh thần và ý chí của dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh cho độc lập, tự do và công bằng. Đón xem thêm nhiều tựa sách và thông tin hấp dẫn khác tại các chuyên mục của chúng tôi nhé!

Nguồn ảnh: InternetNguồn thơ: https://www.thivien.net/