Các dạng bài nghị luận xã hội lớp 9

Nghị luận xã hội lớp 9 có những dạng nào? Làm sao để “ăn điểm” trọn vẹn những dạng bài viết này? Có lẽ, đây là câu hỏi mà rất nhiều học sinh lớp 9 đang quan tâm khi bước vào giai đoạn ôn luyện quan trọng. Thực tế, nghị luận xã hội lớp 9 thường xoay quanh ba dạng bài cơ bản. Khi hiểu đúng đặc trưng từng dạng và vận dụng tốt những lưu ý cần thiết, học sinh hoàn toàn có thể viết được những bài văn ấn tượng và “ăn điểm” một cách dễ dàng.

Hôm nay, Trạm Văn xin gửi đến bạn bài viết tổng hợp các dạng bài nghị luận xã hội lớp 9 - kèm theo dàn ý chi tiết, rõ ràng cho từng dạng bài cụ thể. Dù bạn đang chuẩn bị cho bài kiểm tra hay ôn luyện cho kỳ thi chuyển cấp, đây chắc chắn sẽ là tài liệu “xịn sò” giúp bạn tự tin triển khai bất kỳ đề nghị luận xã hội nào. Nhanh tay lưu lại để sử dụng khi cần bạn nhé!

CÁC DẠNG BÀI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI LỚP 9

1. Dạng bài nêu giải pháp về một vấn đề cần giải quyết

2. Dạng bài đưa ra lựa chọn

3. Dạng bài trình bày suy nghĩ về một ý kiến/quan điểm/vấn đề

Ví dụ cho các dạng bài nghị luận xã hội lớp 9

1. Dạng bài giải pháp về một vấn đề cần giải quyết

Ví dụ: Viết bài văn khoảng 400 chữ để đề xuất những giải pháp để khắc phục tình trạng học sinh thiếu kỹ năng sống

2. Dạng bài đưa ra lựa chọn

Ví dụ:

Nếu có đi vòng quả đất tròn

người mong con mỏi mòn vẫn không ai hơn mẹ

Cái vòng tay mở ra từ tấm bé

cứ rộng dần theo con trẻ lớn lên

Vậy con nên trưởng thành trong vòng tay mẹ hay nên rời xa vòng tay mẹ để trưởng thành? Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trả lời cho câu hỏi trên.

3. Dạng bài trình bày suy nghĩ về một ý kiến/quan điểm/vấn đề

Ví dụ: Viết bài văn khoảng 400 chữ trình bày suy nghĩ của em về câu nói ““Thước đo của cuộc đời không phải là thời gian mà là cống hiến” (Peter Marshall)

Dàn ý chi tiết cho từng dạng bài

Dạng bài giải pháp về một vấn đề cần giải quyết

- Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề cần bàn luận

- Thân bài:

• Giải thích vấn đề
• Thực trạng
• Nguyên nhân: chủ quan và khách quan
• Hậu quả
• Giải pháp (Lưu ý phần này cần nhấn mạnh và bàn luận sâu sắc hơn cả)
• Phản đề
• Bài học

- Kết bài:

• Khẳng định lại ý nghĩa của việc giải quyết vấn đề.
• Liên hệ bản thân.

Dạng bài đưa ra lựa chọn

- Mở bài: Dẫn dắt vấn đề và nêu các lựa chọn được đưa ra.

- Thân bài:

• Giải thích khái niệm từng lựa chọn
• Bàn luận:

• Quan điểm nào phù hợp hơn với thực tế/cuộc sống hiện đại?
• Phân tích điểm mạnh/yếu của từng vấn đề.
• Lập luận nêu ra sự lựa chọn của bản thân

• Dẫn chứng (Lưu ý lồng ghép vào phần bàn luận một cách hợp lý)
• Phản đề cho cả hai lựa chọn
• Bài học

- Kết bài:

• Nhấn mạnh lại ý nghĩa của từng lựa chọn.
• Liên hệ bản thân

Dạng bài trình bày suy nghĩ về một ý kiến/quan điểm/vấn đề

- Mở bài: Dẫn dắt và trích dẫn câu nói/ý kiến. Khẳng định đó là một quan điểm đáng suy ngẫm.

- Thân bài:

• Giải thích ý kiến: Nói rõ nội dung, từ ngữ then chốt, hàm ý sâu xa. Sau đó chốt lại ý cả câu
• Bàn luận về vấn đề nghị luận được gợi mở từ câu nói:
  • Vì sao quan điểm ấy đúng?
  • Phân tích giá trị và ý nghĩa của vấn đề ấy trong cuộc sống.

• Dẫn chứng thực tế

• Phản đề
• Bài học

- Kết bài:

• Khẳng định lại ý nghĩa của vấn đề nghị luận được gợi ra từ câu nói

• Liên hệ bản thân

Lưu ý khi làm bài nghị luận xã hội

Phân tích đề bài để biết dạng bài yêu cầu:

• Dạng bài giải pháp sẽ xuất hiện các từ khóa như: “làm thế nào”, “cần làm gì”, “giải pháp”, “đề xuất cách khắc phục”, …
• Dạng bài nêu lựa chọn, đề bài thường đưa ra hai hướng vấn đề, yêu cầu trình bày suy nghĩ về hai hướng vấn đề này
• Khi làm dạng bài trình bày suy nghĩ về một quan điểm/ý kiến đề bài thường đưa những trích dẫn đặt trong dấu “..”, người viết cần gạch chân từ khóa nổi bật (vấn đề chính, yêu cầu đề bài) để xác định được vấn đề nghị luận.

Tham khảo các bài viết liên quan tại đây:

Dàn ý các dạng NLVH thường gặp ở thể loại truyện