Phân tích Bài thơ Sống

Phân tích Bài thơ Sống

Sống không giận không hờn không oán trách

Sống mỉm cười với thử thách chông gai

Sống vươn lên cho kịp ánh ban mai

Sống chan hòa với những người chung sống…

Sống là động nhưng lòng luôn bất động

Sống là thương nhưng lòng chẳng vấn vương

Sống hiên ngang danh lợi xem thường

Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến.

(Đặng Hải)

Bài thơ Sống của Đặng Hải là một tác phẩm ngắn gọn nhưng chứa đựng triết lý sâu sắc về cách sống, phản ánh tinh thần lạc quan, kiên định và thanh thản trước những biến động của cuộc đời. Dưới đây là phân tích chi tiết về nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của bài thơ:

1. Nội dung bài thơ

Bài thơ gồm hai khổ, mỗi khổ bốn dòng, trình bày một quan niệm sống tích cực, vượt lên trên những cảm xúc tiêu cực và cám dỗ của danh lợi. Tác giả đề cao lối sống hài hòa, mạnh mẽ và tâm hồn thanh tịnh.

Khổ 1: Sống tích cực và hòa hợp

• "Sống không giận không hờn không oán trách": Mở đầu bài thơ, tác giả nhấn mạnh một thái độ sống buông bỏ những cảm xúc tiêu cực như giận dữ, oán hận. Đây là một cách tiếp cận gần với triết lý Phật giáo, khuyến khích sự tha thứ và bao dung.
• "Sống mỉm cười với thử thách chông gai": Đối mặt với khó khăn, tác giả đề cao tinh thần lạc quan, mỉm cười trước thử thách, thể hiện sự kiên cường và ý chí vượt qua nghịch cảnh.
• "Sống vươn lên cho kịp ánh ban mai": Hình ảnh "ánh ban mai" tượng trưng cho sự khởi đầu mới, hy vọng và năng lượng tích cực. "Vươn lên" thể hiện khát vọng sống mạnh mẽ, không ngừng nỗ lực để đón nhận những điều tốt đẹp.
• "Sống chan hòa với những người chung sống": Dòng này nhấn mạnh sự hòa hợp, yêu thương và chia sẻ với cộng đồng, thể hiện một lối sống nhân ái và gắn kết.

Khổ 2: Sống kiên định và thanh thản

• "Sống là động nhưng lòng luôn bất động": Câu thơ này mang tính triết lý cao, diễn tả sự đối lập giữa thế giới bên ngoài (động) và nội tâm (bất động). Dù cuộc sống có biến động, tâm hồn vẫn giữ được sự an nhiên, tĩnh tại.
• "Sống là thương nhưng lòng chẳng vấn vương": Tác giả đề cao tình yêu thương vô điều kiện, nhưng không bị ràng buộc bởi dục vọng hay sự lưu luyến thái quá. Đây là trạng thái tâm lý tự do, không bị cảm xúc chi phối.
• "Sống hiên ngang danh lợi xem thường": Câu thơ thể hiện tinh thần vượt lên trên cám dỗ của danh vọng và lợi ích vật chất, khẳng định giá trị của phẩm cách và sự tự trọng.
• "Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến": Kết thúc bài thơ là một tuyên ngôn mạnh mẽ về sự kiên định. Dù cuộc đời thay đổi không ngừng, tâm hồn vẫn giữ được sự vững vàng, không bị cuốn theo dòng chảy của thế tục.

3. Ý nghĩa

Bài thơ Sống truyền tải một thông điệp nhân văn về cách sống tích cực, kiên cường và thanh thản. Tác giả khuyến khích con người vượt qua những cảm xúc tiêu cực, đối mặt thử thách với nụ cười, sống hòa hợp với cộng đồng và giữ vững tâm hồn trước những cám dỗ của danh lợi. Triết lý "tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến" là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của sự tĩnh tại và kiên định trong một thế giới luôn thay đổi.

Bài thơ không chỉ là lời tự nhủ của tác giả mà còn là lời khuyên dành cho tất cả mọi người, đặc biệt trong bối cảnh cuộc sống hiện đại đầy áp lực và cám dỗ. Nó mang hơi hướng của triết lý Phật giáo và Lão giáo, đề cao sự buông bỏ và an nhiên trong tâm hồn.

4. Kết luận

Sống của Đặng Hải là một bài thơ ngắn nhưng chứa đựng triết lý sống sâu sắc, được thể hiện qua ngôn ngữ giản dị, hình ảnh giàu ý nghĩa và cấu trúc chặt chẽ. Bài thơ không chỉ khơi gợi suy ngẫm về cách sống mà còn truyền cảm hứng để mỗi người tìm thấy sự bình an và ý nghĩa trong cuộc đời. Đây là một tác phẩm đáng để đọc và suy ngẫm, đặc biệt trong những khoảnh khắc cần tìm lại sự cân bằng và định hướng trong cuộc sống.