MỞ thư

Mình là 1 người khó cố định 1 routine viết lách. Thường thì mình sẽ lên ý tưởng và thu thập thông tin trong tuần và bắt đầu đặt bút viết vào cuối tuần. Vì không có lịch trình đều đặn nên lịch đăng bài cũng thất thường theo cảm xúc. Chính vì vậy mùa hè này, khi có thêm thời gian mình muốn thử nghiệm thêm các lịch trình viết lách mới. Đặc biệt từ những nhà văn mà bản thân yêu thích.

Mình đã dành 5 tiếng để nghiên cứu và tóm tắt quy trình viết lách của Stephen King, Nguyễn Nhật Ánh, Haruki Murakami cũng như hơn 2 ngày để trải nghiệm những routine này. Nên là đừng ngại đọc hết bài này để cùng nhau thử thách tìm ra routine viết lách phù hợp với bản thân nhất nhé.

Nếu ai từng được sống trong những trang sách tuổi thơ như: Mắt Biếc, Còn chút gì để nhớ, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh,… Bạn đã bao giờ tự hỏi làm thế nào để một bác nhà văn lớn tuổi, người được mặc định là viết cho lứa trẻ thơ, lại hết lần này đến lần khác "xé" chiếc áo của một người trưởng thành để "hóa thân" thành các cô cậu học trò vô tư, nghịch ngợm, chẳng nghĩ gì xa xôi?

Điều gì giúp Nguyên Nhật Ánh có thể liên tục hóa thân, bền bỉ tạo ra những tựa sách hàng năm? Có lẽ đến từ một sứ “ám ảnh” nhất định của ông về tuổi thơ như ông từng nói “Viết sách về chủ đề này, trước tiên tôi đã tự mua cho bản thân một chiếc vé quay lại thời thơ ấu. Khi đó, những trang sách là phản quang của kỷ niệm”. Nhưng điều lớn hơn còn do thói quen, sự chiêm nghiêm nghiệm rất riêng của ông về viết lách.

Một ngày viết cùng Nguyễn Nhật Ánh

Giống như đa số các nhà văn mà mình tìm hiểu Nguyễn Nhật Ánh cũng là một morning person - người luôn viết đều đặn hàng ngày như 1 thông lệ bất biến ( trả lời phỏng vấn Báo Thanh Niên)

Hiện nay tôi vẫn viết mỗi ngày. Tôi cố sắp xếp công việc để có thể ngồi viết vào buổi sáng, vì đó là thời khắc tôi cảm thấy đầu óc minh mẫn, cơ thể khỏe khoắn nhất. Đó là thói quen tôi đã có từ 30 năm nay. Ngày nào không viết tôi cảm thấy ngày đó mình chưa sống đủ.

Để tạo ra những chất văn “duy trì” được tinh thần trẻ thơ dù người viết vẫn không ngừng già theo năm tháng có lẽ là 1 sự khó khăn nhất định: “Cuộc đời của một nhân vật 18 tuổi thì ít phức tạp hơn cuộc đời nhân vật 28 tuổi. Cuộc đời của nhân vật 16 tuổi ít phức tạp hơn tuổi 18. Và 10 tuổi thì càng ít phức tạp hơn nữa. Nhân vật trong truyện càng nhỏ tuổi thì gần như không có gì để viết. Nó chưa có khổ đau, chưa có va chạm xã hội nhiều”.

Để tìm cách khắc phục làm mới cho những suy nghĩ của mình nhà văn chọn cách lồng ghép những bài học “thời đại” mà ta có thể bắt gặp trong các tác phẩm của ông như: Nạn bạo lực học đường, khủng hoảng tuổi mới lớn,…

Tác giả cũng hãy gặp khó khăn trong việc “chọn lọc” từ ngữ sao cho “chuẩn”. Ông sợ giọng văn mình già quá, nên ngoài việc tìm hiểu xem lứa trẻ đang thích gì thì nhà văn cũng có cho mình cuốn sổ nhỏ đem theo. Có gì thì ghi chép ý tưởng hay câu chữ mình thấy hay vào rồi về nhà xài sau.

Khi bắt gặp ở đâu đó một từ hay hay mà tôi chưa biết, hoặc một từ đã biết mà ít khi dùng, tôi đều ghi lại và tìm mọi cách để đưa nó vào trang văn của mình (trả lời phỏng vấn báo tạp chí văn nghệ).

Nghiệm thu từ bản thân

Một điều thú vị là phương pháp và thói quen viết lách của Nguyễn Nhật Ánh khá giống với những bài học mà mình đã học từ lớp Writing on the Net của trường MỞ.

• Nên có cho mình một nơi “lưu trữ” ý tưởng. Đối với Nguyễn Nhật Anh khi nào bí “từ” thì ông lại lật giở cuốn sổ ghi chép nhỏ mà theo ngôn ngữ hiện đại hơn xíu thì được gọi là “bộ não thứ 2”.

• Tương tự như bài học “viết cho ai và để làm gì”. Nguyễn Nhật Ánh cũng luôn xác định rất rõ điều mình muốn truyền tải: "Khi viết, điều quan trọng không phải là bạn viết gì, mà là bạn viết cho ai”.

• Dù không hẳn chia sẻ quá nhiều về một ngày viết cụ thể nhưng mình cũng hiểu đối với ông viết lách hàng ngày là điều không thể bỏ qua được dù nắng hay mưa.

• Ông cũng khuyến khích những người viết ngoài kia nếu muốn viết sâu hơn thì nên khoanh vùng đề tài (tìm ngách): “Một nhà văn không thể viết tất cả mọi thứ, vì năng lực của nhà văn không phải là vô hạn. Một nhà văn thường chỉ thích viết và viết hay về đề tài nào mình cảm thấy ám ảnh nhất, gần gũi với thiên hướng sáng tạo của mình nhất” - Đây cũng là lối viết lách chân thật, xuất phát từ những chất liệu mình tiếp xúc, tiêu thụ hàng ngày.

Có thể bạn chưa đọc sách của ông nhưng kiểu gì bạn cũng đã xem qua 1 bộ phim được chuyển thể từ tiểu thuyết của Stephen King: It - Chú Hề Ma Quái, The Shining, Carrie, The Green Mile,…những tác phẩm đã được in đậm trong nền văn hóa đại chúng Mỹ.

Trải qua tuổi thơ với nhiều tổn thương khi sống trong gia đình có cha mẹ li dị, từng chứng kiến tạn nạn kinh hoàng kèm theo tinh thần bất ổn đã đẩy ông vào men rượu và những cơn ÁC MỘNG kinh hoàng.

Nhưng có phải độc giả chúng ta nên cảm ơn những cơn ác mộng đó vì nó đã tạo ra ý tưởng cho nhà văn về những hiện tượng kinh dị, những con quái vật khủng khiếp?

Viết lách lúc này đối với Stephen chính là liều thuốc để cứu lấy chính cuộc đời mình.

Trong cuốn tiểu sử về ông với nhan để “Haunted Heart” The Life and Time of Stephen King tác giả Lisa Rogak đã nói rằng:

💡 Ông ấy tin rằng mình chỉ có thể “trị” được những cơn ác mộng nếu viết về chúng.

Một ngày viết lách cùng Stephen King

Với tần suất trung bình 1 năm ra đời 1 tác phẩm đến nay ít nhất là 74 tác phẩm bao gồm sách, tiểu thuyết, truyện ngắn đã được xuất bản. Nhưng tất nhiên ông không phải là người chỉ coi trọng số lượng mà vẫn giữ phong thái ổn định.

Trong tạp chí Rolling Stone, Stephen King có tiết lộ về quá trình viết lách của mình bao gồm:

Tôi thức dậy, tôi ăn sáng, tôi đi bộ khoảng ba dặm rưỡi (khoảng 5,7km). Tôi quay lại, tôi đi đến văn phòng nhỏ của mình nơi tôi có một bản thảo. Tôi sẽ viết bản sao mới trong hai giờ tiếp theo, sau đó tôi sẽ sửa lại một số nội dung và in chúng, xong rồi rồi tắt nó.

Trong một bài phỏng vấn khác nhà văn cũng có nhắc đến việc mình đặt mục tiêu viết lách ít nhất 6 trang một ngày - khoảng 2000 từ trong vòng 4-6 tiếng.

Nhà văn cũng nói rằng mình sẽ có một ly nước hoặc 1 ly trà nhỏ bên cạnh, nhâm nhi từ 8h - 8h30 kèm theo đó là một viên vitamin, một chút nhạc, một tờ giấy.

Stephen đề cao sự đều đặn và ưa thích việc lặp đi lặp lại 1 lịch trình như thế đến mức bản thân chỉ nghe đi nghe lại mỗi ngày 1 bản nhạc: “Mamboo No 5”.

Khoảng 11h30 hoặc 1h30 ông sẽ kết thúc việc viết lách và làm bất kể điều gì mình muốn sau đó.

Nghiệm thu từ chính bản thân

Qua quá trình thử thách 1 ngày viết lách như Stephen thì mình nhận ra 2 điều sau:

• Thứ nhất đó là dù bạn là thiên tài thì viết lách thường xuyên vẫn phải được thực hiện nghiêm túc hàng ngày.

• Thứ 2 là sau khi áp dụng thử routine thì có vẻ nó hơi khác với lịch biểu cá nhân của mình như: Khả năng dậy sớm. Mình cũng chỉ đi bộ được hơn 1km sau đó thuê xe đạp đi nốt 3km còn lại. Và dù cố ép bản thân viết lách thì mình chỉ viết được 1 trang free writing so với 2000 từ như Stephen. Mặt tích cực là nó vẫn hoạt động khá tốt và cho mình 1 buổi sáng được tập trung cao độ chỉ viết lách.

Cha đẻ của những cuốn tiểu thuyết như "Rừng Na Uy" (Norwegian Wood), "Kafka bên bờ biển" (Kafka on the Shore)- Haruki Murakami với routine viết lách cũng khá “ghê gớm”:

• Thay vì chỉ dành 5km đi bộ ông sẽ dành 10km để chạy hàng ngày

• Ông sẽ nghe nhạc Jazz khi viết bài

• Ông thích ngồi trong phòng điều hòa, môi trường yên tĩnh và trên tay là một điếu thuốc lá (cái này thì không gợi ý đâu nhá)

• Cũng như nhiều nhà văn mình tìm hiểu thì Haruki Murakami là một “morning person” và sẽ chọn sáng tạo vào buổi sáng

Ernest Hemingway - cha đẻ của những cuốn sách kinh điển như ” Ông già và biển cả”, “Mặt trời vẫn mọc”. Dù là con người của thế kỉ trước nhưng ông không thôi khiến mình ngạc nhiên về routine viết lách độc đáo.

• Thường viết đứng (cái này thì anh em dân văn phòng hiểu lắm này)

• Ông sẽ vừa viết vừa dùng chiếc đồng hồ đo thời gian bên cạnh để theo dõi tiến độ (Đến nhà văn cũng tự có cho mình một deadline viết lách cụ thể đấy nhé)

• Thích uống rượu khi viết để giảm bớt sự căng thẳng và cải thiện sự sáng tạo (Thói quen này cũng không recommend lắm đâu)

Đằng sau những bộ óc đại tài là những routine có phần “nhạt nhẽo”. Không phải vừa ngủ vừa viết. Không phải vừa “bay vừa viết”. Không phải nhập hồn, nhập quỷ gì cả họ chỉ đơn giản tạo cho mình một thói quen đều đặn, sử dụng những hoạt động khác để bổ trợ và sắn tay vào viết lách thường xuyên. Cứ thế đều đặn từng ngày, từng ngày một.

The difference between good and great results is often found in consistently doing the boring things you know you should do exactly when you feel like doing them the least. - Shane Parrish

Chỉ đơn giản là từ “viết dở và đều” cho đến khi “viết hay và đều” thế thôi đó!

Theo dõi Mai Doris trên hành trình viết bạn nhé!

__

Nhân đây, nếu bạn đang loay hoay chưa rõ phương hướng trong blogging, MỞ mời bạn ghé Writing On The Net - nơi Tùng và Tuấn đã đồng hành cùng gần 300 bloggers trong hành trình viết trên Internet!

🔥 Khóa Writing On The Net #7 đang mở đơn với ưu đãi 30% học phí (chỉ còn 3,499,000 VND) khi đăng ký trước ngày 4/8 🔥

Thông tin chi tiết

💕 Maybe You Love This Blog

Với những bài viết vô cùng chỉn chu và chất lượng, MỞ muốn giới thiệu tới bạn các “nhân tố bí ẩn” trong cộng đồng Writing On The Net xứng đáng được biết tới rộng rãi hơn!

Tuần này, MỞ mời bạn đọc…

• Lời thú tội từ 1 người viết lách by Vivu La Vidu (Vi vu là vì đủ)

Với mình, viết là một người bạn tâm giao, chấp nhận những phần không hoàn hảo của mình với niềm tin và hy vọng chính mình sẽ trở nên tốt hơn trong tương lai.

Bài viết này là một bức thư thú tội cũng như lòng biết ơn trân trọng của mình với việc viết, người bạn thân mới của mình.

• Tập luyện thể chất lên cơ bắp. Tập viết thì lên “cơ não” (?!) by Nhung

Trong thử thách “Workout Và Viết”, mình yêu cầu bản thân chỉ cần tập luyện tối thiểu 20 phút / ngày.

Bởi lẽ, việc làm một cách đều đặn và kỷ luật sẽ là thứ giúp mình đi đường dài và tạo được thói quen tập luyện, chứ không phải để đạt được bất kì thành tích nào.

Newsletter “nóng hổi” của tuần này đến đây là kết thúc rồi! Nếu bạn có feedback gì cho số newsletter này, đừng ngần ngại nhắn lại với chúng mình nha. Hẹn các bạn tuần sau! 🌝

MỞ và Writing On The Net