Cách giải hệ phương trình đối xứng hai ẩn lớp 9 (cực hay)

Bài viết Cách giải hệ phương trình đối xứng hai ẩn lớp 9 với phương pháp giải chi tiết giúp học sinh ôn tập, biết cách làm bài tập Cách giải hệ phương trình đối xứng hai ẩn.

Cách giải hệ phương trình đối xứng hai ẩn lớp 9 (cực hay)

(199k) Xem Khóa học Toán 9 KNTTXem Khóa học Toán 9 CDXem Khóa học Toán 9 CTST

A. Phương pháp giải

1. Hệ phương trình đối xứng loại 1

a. Dạng của hệ phương trình

- Là hệ gồm hai phương trình hai ẩn x, y mà khi thay x bởi y và thay y bởi x thì mỗi phương trình của hệ không thay đổi

- Ví dụ: Hệ phương trình

Khi thay x bởi y và thay y bởi x thì được hệ

Ta thấy mỗi phương trình của hệ không thay đổi nên hệ đã cho là hệ đối xứng loại 1

b. Cách giải

B1: Biến đổi biểu thức ở hai phương trình của hệ theo tổng và tích của x, y

B2: Đặt với điều kiện (S2 ≥ 4P)

B3: Tìm S, P thỏa mãn điều kiện (S2 ≥ 4P). Khi đó x, y là nghiệm của phương trình t2 - Sx + P = 0

B4: Kết luận

Ví dụ: giải hệ phương trình

Giải

Từ S + P = 5 ⇒ P = 5 - S. Thế vào phương trình S2 + S -2P = 8 ta được

* Với S = 3 ⇒ P = 5 - 3 = 2 thỏa mãn điều kiện (S2 ≥ 4P)

Ta có , theo Vi-et x, y là nghiệm của phương trình:

Suy ra hệ có hai nghiệm: x = 1 và y = 2, x =2 và y = 1

* Với S = -6 ⇒ P = 5 - (-6) = 11 không thỏa mãn điều kiện (S2 ≥ 4P) nên loại

Vậy hệ đã cho có hai nghiệm: x = 1 và y = 2, x =2 và y = 1

2. Hệ phương trình đối xứng loại 2

a. Dạng của hệ phương trình

- Là hệ gồm hai phương trình hai ẩn x, y mà khi thay x bởi y và thay y bởi x thì phương trình này trở thành phương trình kia và ngược lại nhưng hệ không thay đổi

- Ví dụ: Hệ phương trình

Khi thay x bởi y và thay y bởi x thì được hệ

Ta thấy phương trình này trở thành phương trình kia và ngược lại nhưng hệ không thay đổi nên hệ đã cho là hệ phương trình đối xứng loại 2

b. Cách giải

- B1: Trừ vế với vế của hai phương trình cho nhau ta được phương trình dạng

-B2: Kết hợp (*) với 1 phương trình của hệ, kết hợp (**) với 1 phương trình của hệ ta được hai hệ phương trình. Giải hai hệ phương trình đó

-B3: Kết luận

Ví dụ: giải hệ phương trình

Giải

Lấy (1) - (2) ta được:

Kết hợp x - y = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Với x = 0 thì y = x = 0

Với x = 5 thì y = x = 5

Kết hợp x + y - 1 = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Với x = -1 thì y = 1 - x = 1 + 1 = 2

Với x = 2 thì y = 1 - x = 1 - 2 = -1

Vậy hệ phương trình có 4 nghiệm : (0;0), (5;5), (-1;2), (2;-1)

B. Bài tập

Câu 1: Trong hệ phương trình nếu đặt S = x + y và P = xy thì hệ phương trình trở thành hệ nào sau đây

Giải

Hệ phương trình

Khi đặt S = x + y và P = xy thì hệ phương trình trở thành

Đáp án là D

Câu 2: Số nghiệm của hệ phương trình là

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Giải

Với thì x, y là nghiệm của phương trình:

Vậy hệ có hai nghiệm: (1;3), (3;1)

Đáp án là B

Câu 3: Số nghiệm của hệ phương trình là

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Giải

Lấy (1) - (2) ta được:

Kết hợp x - y = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Với x = 0 thì y = x = 0

Với x = -2 thì y = x = -2

Kết hợp x + y + 4 = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Vậy hệ phương trình có 2 nghiệm: (0;0), (-2;-2)

Đáp án là B

Câu 4: Số nghiệm của hệ phương trình là

A. 1

B. 2

C. 3

D. vô số

Giải

Lấy (1) - (2) ta được:

Kết hợp x - y = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Kết hợp x + y - 1 = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Vậy hệ phương trình có vô số nghiệm : (-1;-1), () và (x;1-x) với x là số thực tùy ý

Đáp án là D

Câu 5: Tìm m để hệ phương trình có ít nhất một nghiệm (x;y) thỏa mãn x > 0 và y > 0 là

Giải

Hệ phương trình

Đặt . Khi đó hệ phương trình trở thành

S, P là nghiệm của phương trình X2 - (m + 1).X + m = 0

Suy ra S = m, P = 1 hoặc S = 1, P = m

* Với S = m, P = 1 thì hệ (1) có nghiệm x > 0, y > 0

* Với S = 1, P = m thì hệ (1) có nghiệm x > 0, y > 0

Vậy với hoặc m ≥ 2 thì hệ có nghiệm thỏa mãn đầu bài

Đáp án là C

Câu 6: Tìm m để hệ phương trình có nghiệm

Giải

Lấy (1) - (2) ta được:

Kết hợp x - y = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Kết hợp x + y = 0 với phương trình (1) ta có hệ:

Hệ có nghiệm khi (*) có nghiệm hoặc (**) có nghiệm

Đáp án là B

Câu 7: Trong hệ phương trình nếu đặt S = x + y và P = xy thì giá trị của S và P là

A. S = 5, P = 6

B. S = -5, P = 6

C. S = 5, P = -6

D. S = -5, P = -6

Giải

Hệ phương trình

Đặt S = x + y và P = xy thì hệ trở thành

Đáp án là A

Câu 8: Tìm m để hệ phương trình có nghiệm duy nhất

A. m = 0

B. m = 2

C. m = -3

D. m = -2

Giải

Điều kiện cần: Nếu hệ phương trình có nghiệm (x0;y0) thì (y0;x0) cũng là nghiệm của hệ

Suy ra hệ phương trình có nghiệm thì x0 = y0

Vì x0 là duy nhất nên (*) có nghiệm kép ⇔ ∆ꞌ = 0

⇔ 4 - 2(4 - m) = 0

⇔ 4 - 8 + 2m = 0

⇔ 2m = 4 ⇔ m = 2

Điều kiện đủ: Với m = 2 thì hệ có dạng

Vậy với m = 2 thì hệ có nghiệm duy nhất

Đáp án là B

C. Bài tập tự luyện

Bài 1. Tập nghiệm của các hệ phương trình sau:

a) (x-y)(1+1xy)=5(x2+y2)(1+1x2y2)=9

b) (x-1)(y2+6)=y(x2+1)(y-1)(x2+6)=x(y2+1)

Bài 2. Cho hệ phương trình: x2+y2+2xy=82x+y=4

a) Hãy tìm điều kiện xác định;

b) Giải hệ phương trình đã cho;

c) Tính 3x2 - 5y + 1.

Bài 3. Cho hệ phương trình: x+y-14=1y+x-14=1. Hệ phương trình có bao nhiêu nghiệm?

Bài 4. Tìm m để hệ phương trình sau có nghiệm: x3+3x+2x+1=m+yy3+3y+2y+1=m+x

Bài 5. Cho hệ phương trình 4x2=y+3y4y2=x+3x và 5a+1+12-b=75b+1+12-a=7. Thực hiện so sánh xy và ab?

(199k) Xem Khóa học Toán 9 KNTTXem Khóa học Toán 9 CDXem Khóa học Toán 9 CTST

Xem thêm các dạng bài tập Toán lớp 9 chọn lọc, có đáp án hay khác:

• Cách lập phương trình bậc hai khi biết hai nghiệm của phương trình đó
• Tìm m để phương trình bậc hai có hai nghiệm cùng dấu, trái dấu
• Cách tìm m để phương trình bậc hai có nghiệm thỏa mãn điều kiện
• Tìm hệ thức liên hệ giữa hai nghiệm không phụ thuộc vào tham số | Tìm hệ thức liên hệ giữa x1 x2 độc lập với m

• Hơn 20.000 câu trắc nghiệm Toán,Văn, Anh lớp 9 có đáp án