Một số kinh nghiệm Giúp học sinh Khắc phục sai lầm khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu số và phương trình chứa ẩn dưới dấu căn trong chương trình Đại số 10

Trong quá trình giảng dạy, về dạng toán giải phương trình trong bài “Phương trình quy về phương trình bậc nhất, bậc hai” trong Đại số 10 thì học sinh thường giải theo thói quen mà không biết mình bị sai nguyên nhân là do không nắm vững lý thuyết vừa học.Việc giải hay sai nhất của học sinh lớp 10 khi giải một phương trình thì rút gọn hoặc bỏ mẫu mà không ghi thêm điều kiện nào.Những sai sót đó là do trước đây ở THCS học sinh giải phương trình mà mẫu thường là hằng số nên học sinh rút gọn hoặc bỏ mẫu được, gặp một số khó khăn và sai lầm do thực hiện các phép biến đổi, qua cách hiểu sai về công thức, do suy luận mà không xác định hết các trường hợp của bài toán nên dễ bị mất điểm ở phần này.

Tiếp thu công văn của bộ Giáo dục & Đào tạo năm học 2016 - 2017, trong kì thi THPT Quốc gia có môn toán thay đổi hình thức thi từ thi tự luận sang thi trắc nghiệm. Học sinh phải thay đổi cách học và cách tư duy, cũng như nắm chắc kiến thức cơ bản ở sách giáo khoa là việc đầu tiên và quan trọng không thể xem thường. Đặc biệt, với thi trắc nghiệm, lượng kiến thức rộng, học sinh không nên học tủ, không được bỏ bất kỳ phần nào trong sách giáo khoa và bài tập thuộc chương trình. Khi chuyển qua hình thức thi trắc nghiệm môn Toán, học sinh không chỉ chú trọng tới cách trình bày cẩn thận trong bài thi nữa mà điều cần quan tâm hơn nữa là làm thế nào để giải nhanh, ngắn gọn và quan trọng là chính xác. Đối với hình thức trắc nghiệm khách quan, một trong những khó khăn lớn nhất là học sinh bị áp lực thời gian bởi phải vận dụng cả kiến thức và kỹ năng để tìm ra đáp án đúng trong khoảng thời gian tương đối ngắn: Để đạt điểm Toán trắc nghiệm cao không chỉ nhờ mẹo hay thủ thuật giải mà chính là tư duy khoa học. Rèn luyện nhiều dạng bài tập để thực hiện tốt các kỹ năng như tính toán, sử dụng máy tính, vẽ hình, phương pháp loại trừ sẽ giúp học sinh tự tin hơn. Bằng kinh nghiệm nhiều năm dạy khối 10, tôi phát hiện ra những sai xót của học sinh như dùng biến đổi không tương đương, không đặt điều kiện khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu thức và phương trình chứa ẩn dưới dấu căn dẫn đến thừa nghiệm hoặc làm mất nghiệm của phương trình. Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp tôi mạnh dạn chọn một khía cạnh nhỏ này để chỉ ra những sai lầm và khắc phục sai lầm đó cho học sinh khi giải phương trình nhằm giúp học sinh giải quyết bài tập một số dạng phương trình trong sách giáo khoa Đại số 10. Chính vì vậy tôi chọn đề tài “Một số kinh nghiệm Giúp học sinh Khắc phục sai lầm khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu số và phương trình chứa ẩn dưới dấu căn trong chương trình Đại số 10.