Lý thuyết Hàm số và đồ thị - SGK Toán 10 Cánh diều

I. Hàm số

1. Định nghĩa:

Cho (emptyset ne D subset mathbb{R}).

Nếu với mỗi (x in D), ta xác định được y duy nhất ((y in mathbb{R})) thì ta có một hàm số.

+) Tên gọi:

x là biến số, y là hàm số của x.

D là tập xác định.

(T = left{ {y|x in D} right}) là tập giá trị của hàm số.

+) Kí hiệu hàm số: (y = f(x),;x in D).

2. Cách cho hàm số

a) Hàm số cho bằng công thức

TXĐ của hàm số (y = f(x)) là tập hợp tất cả các (x in mathbb{R}) sao cho (f(x)) có nghĩa.

b) Hàm số cho bằng nhiều công thức.

Ví dụ: (y = left{ begin{array}{l}3x + 1quad (x ge 1)5x - 1quad (x < 1)end{array} right.)

c) Hàm số không cho bằng công thức.

Trong thực tiễn, có những tình huống dẫn tới những hàm số không thể cho bằng công thức. Chúng có thể được cho bằng bảng hoặc biểu đồ.

II. Đồ thị hàm số

+) Đồ thị hàm số (y = f(x)) xác định trên D là tập hợp các điểm ( M(x;f(x)) trong mặt phẳng tọa độ Oxy với mọi x thuộc D.

+) Điểm (M({x_M};{y_M})) thuộc đồ thị hàm số (y = f(x)) ( Leftrightarrow left{ begin{array}{l}{x_M} in D{y_M} = f({x_M})end{array} right.)

III. Sự biến thiên của hàm số

1. Khái niệm:

+) Cho hàm số (y = f(x)) xác định trên khoảng ((a;b)).

- Hàm số đồng biến trên khoảng ((a;b)) nếu: (forall {x_1},{x_2} in (a;b),{x_1} < {x_2} Rightarrow f({x_1}) < f({x_2}))

- Hàm số nghịch biến trên khoảng ((a;b)) nếu: (forall {x_1},{x_2} in (a;b),{x_1} < {x_2} Rightarrow f({x_1}) > f({x_2}))

+) Bảng biến thiên:

Mũi tên đi xuống: diễn tả hàm số nghịch biến.

Mũi tên đi lên: diễn tả hàm số đồng biến.

2. Mô tả hàm số đồng biến, hàm số nghịch biến bằng đồ thị:

Trên khoảng ((a;b)):

- Hàm số đồng biến (tăng) thì đồ thị có dạng đi lên từ trái sang phải.

- Hàm số nghịch biến (giảm) thì đồ thị có dạng đi xuồng từ trái sang phải.