Bài 5 Xác Suất Của Biến Cố: Lý Thuyết Và Bài Tập (Có Lời Giải)

Thứ sáu - 06/02/2026 10:03

1. Xác suất của biến cố và lý thuyết

1.1. Định nghĩa cổ điển của xác suất

Không gian mẫu có T là một phép thử ngẫu nhiên, cho rằng đây là một tập hữu hạn. Biến cố A có xác suất, kí hiệu là P(A) theo công thức sau:

Suy ra có số kết quả có thể xảy ra là:

$P(Omega_{A})=1,P(oslash)=0, 0leq P(A)leq 1$

1.2. Định nghĩa thống kê của xác suất

T là một phép thử ngẫu nhiên, A là biến cố liên quan đến phép thử. Lặp lại N lần phép thử T, thống kê lại số lần xuất hiện của A. Ta có định nghĩa xác suất của biến cố A.

P(A) = biến cố và số lần xuất hiện A:N

2. Tính chất của xác suất

$P(Acup B)=P(A) + P(B)$ (công thức cộng xác suất).

2.2. Hệ quả

Với tất cả các biến cố A, ta sẽ có:

$P(bar{A})=1 - P(A)$

3. Quy tắc cộng xác suất

Quy tắc mở rộng cộng xác suất trong bài 5 xác suất của biến cố:

Với n biến cố $A_{1},A_{2},A_{3},...A_{n}$ xung khắc đôi một.

Trong trường hợp đó:

$P(A_{1}cup A_{2}cup A_{3}cup .....A_{n}=P(A_{1})+P(A_{2})+P(A_{3}).....+P(A_{n})$

Với tất cả các giá trị của biến cố A, ta sẽ có: $P(bar{A})=1 - P(A)$

Trong trường hợp A và B là 2 biến tùy ý nhưng cùng liên quan đến một phép thử. Trong trường hợp đó:

$P(Acup B)=P(A) + P(B) + P(AB)$

Đăng ký ngay để được các thầy cô ôn tập và xây dựng lộ trình ôn thi THPT môn Toán vững vàng

4. Quy tắc nhân xác suất của giao 2 biến cố

4.1. Định nghĩa hai biến cố độc lập

Hai biến cố A và B được coi là độc lập khi xảy ra (hoặc không xảy ra) của biến cố A sẽ không làm ảnh hưởng đến xác suất của B.

4.2. Định lí

Khi P(AB) = P(A) . P(B) thì A và B là hai biến cố độc lập.

5. Bài tập xác suất của biến cố hay gặp (có lời giải)

Dưới đây là một số bài tập biến cố và xác suất của biến cố có lời giải mà các em có thể tham khảo thêm trong quá trình ôn tập.

Bài tập 1: Xác suất của biến cố có lời giải:

Một hộp có chữ a trên bốn quả cầu, chữ b trên hai của cầu, chữ c trên hai quả cầu, chọn ngẫu nhiên một quả. Kí hiệu:

A: “Chọn quả ghi chữ a”;

B: “Chọn quả ghi chữ b”;

C: “Chọn quả ghi chữ c”.

Vậy khả năng xảy ra các biến cố là như nào? So sánh các khả năng đó.

Bài giải:

Biến cố A có số khả năng xảy ra là: $frac{4}{8}=0.5$

Biến cố B có số khẳ năng xảy ra là: $frac{2}{8}=0.25$

Biến cố C có số khả năng xảy ra là: $frac{2}{8}=0.25$

Nhận xét: Biến cố B có ít khả năng xảy ra hơn biến cố A

Biến cố B và C có cùng khả năng xảy ra.

Bài tập 2: Xác suất của biến cố có lời giải:

Hai chiếc giày từ bốn đôi giày cỡ khác nhau được một người chọn ngẫu nhiên. Tính xác suất tạo được thành một đôi từ hai chiếc giày được chọn.

Bài giải:

Gọi T là phép thử cần được thử nghiệm.

Số cách để từ 8 chiếc giày lấy ra 2 chiếc là $n(Omega)=C_{2}^{8}=28$ (phân chia trái phải nên không giống nhau).

Số cách từ 4 đôi lấy được 1 đôi là n(A) = 4

Suy ra $P(A)=frac{4}{28}=frac{1}{7}$

Bài tập 3: Xác suất của biến cố có lời giải:

Với 4 ghế hai bạn nữ và hai bạn nam xếp ngẫu nhiên. Tính khả năng nam, nữ ngồi đối diện nhau.

Bài giải

Xếp 4 bạn vào 4 chỗ là hoán vị của 4 phần tử, suy ra không gian mẫu có 4!=24 phần tử.

Gọi A là biến cố cần tìm

A: biến cố nam ngồi diện nam, nữ ngồi dối diện nữ.

Có 4 chỗ để bạn nữ lựa chọn.

Có 1 chỗ cho bạn nữ đối diện thứ hai.

Sau khi các bạn nữ chọn chỗ ngồi, ở đối diện nhau thì còn lại hai chỗ để xếp cho 2 bạn nam và có 2! Cách xếp cho 2 người bạn này.

Suy ra theo quy tắc nhân 4.1.2!=8 cách để nam nữ không đối diện.

$P(A)=1 - P(bar{A})=frac{2}{3}$

Bài tập 4: Giả bài tập xác suất của biến cố có lời giải:

Các quả cầu trong hai hộp, 6 quả trắng, 4 quả đen trong hộp thứ nhất. 4 quả trắng, 6 quả đen trong hộp thứ hai. Lấy ngẫu nhiên một quả từ mỗi hộp.

Có:

"Quả lấy từ hộp thứ nhất trắng" gọi là biến cố A.

"Quả lấy từ hộp thứ hai trắng" gọi là biến cố B.

Bài giải:

"Từ mỗi hộp lấy ngẫu nhiên một quả cầu" gọi là phép thử T.

Việc lấy ngẫu nhiên 1 quả cầu ở hộp thứ nhất và một quả cầu ở hộp thứ hai là không gian mẫu.

Lấy 1 quả cầu bất kì ở hộp 1 có 10 cách, lấy 1 quả cầu bất kì từ hộp 2 có 10 cách.

Suy ra, có phần tử không gian mẫu:

$Rightarrow n(Omega)=10 . 10=100$

Quả cầu lấy từ hộp thứ nhất trắng là A.

⇒ Lấy hộp A có 6 cách, hộp B có 10 cách.

⇒ n(A) = 6.10 = 60.

Suy ra $P(A)=frac{60}{100}=0.6$

Quả cầu lấy từ hộp thứ hai trắng là B.

⇒ Lấy từ hộp B có 4 cách và từ hộp A có 10 cách ⇒ n(B) = 4.10 = 40.

Suy ra $P(B)=frac{40}{100}=0.4$

Cả hai quả đều ra trắng là A, B.

=> Hộp A có 6 cách lấy màu trắng, hộp B có 4 cách lấy.

$n(A.B)=frac{24}{100}=0.24=0.6.0.4=P(A).P(B)$

Từ đó, ta có: P(A).P(B)

Vậy A với B là hai biến cố độc lập.

Bài tập 5: Xác suất của biến cố có lời giải:

Rút ngẫu nhiên cùng lúc 4 con từ 52 lá bài tú lơ khơ, sao cho cả 4 con đều là át

Bài giải:

Tú lơ khơ có 52 quân bài, rút 4 con được gọi là phép thử T.

Mỗi kết quả được coi là tổ hợp chập 4 của 52 quân bài.

Suy ra $n(Omega)=C_{52}^{4}=270725$

Rút 4 con át được gọi là biến cố A, n(A) = 1

Từ đó kết luận: $P(A)= frac{1}{270725}=0.0000037$

Bài tập 6: Xác suất của biến cố có lời giải:

Súc xắc cân đối và đồng chất được một người reo. Mặt b chấm xuất hiện, có phương trình $x^{2}+bx+2$. Xác xuất để phương trình có nghiệm là?

Bài giải:

Phương trình có nghiệm

$Leftrightarrow Delta geq 0Leftrightarrow bgeq 2sqrt{2}$ => $bin left { 3,4,5,6 right }$ => $Ain left { 3,4,5,6 right }$

$Rightarrow n(A)=4$

$P(A)=frac{4}{6}=frac{2}{3}$

Bài tập 7: Xác suất của biến cố có lời giải:

4 tấm bìa có số 1->4. 3 tấm được rút ngẫu nhiên.

Xác định các biến cố:

Tổng các số trên 3 tấm bìa bằng 8 là biến cố A.

Các số trên 3 tấm bìa là ba số tự nhiên liên tiếp là biến cố B.

Tính P(A), P(B).

Bài giải:

Không gian mẫu gồm 4 phần tử:

⇒ n(Ω)=4

Các biến cố:

+ A = {1, 3, 4} ⇒ n(A) = 1

=> $P(A)=frac{n(A)}{n(Omega)}=frac{1}{4}$

+ B = {(1, 2, 3), (2, 3, 4)} ⇒ n(B) = 2

$P(B)=frac{n(B)}{n(Omega)}=frac{2}{4}=frac{1}{2}$

Trên đây là toàn bộ lý thuyết và cách tìm xác suất của biến cố trong chương trình Toán 11. Để tham khảo thêm các dạng bài tập khác, các em hãy luyện thêm các dạng bài tại Vuihoc.vn và đăng ký tài khoản để luyện đề!

Bài viết tham khảo thêm:

Phép thử và biến cố

Nhị thức Niu tơn

Phương thức quy nạp toán học

Khánh

Mình là Khánh, người sáng lập nghengu.vn – nơi chia sẻ niềm yêu thích với tiếng Nghệ, tiếng Việt và những phương ngữ đa dạng. Mình mong muốn lan toả vẻ đẹp của tiếng mẹ đẻ đến nhiều người hơn. Nếu thấy nội dung hữu ích, bạn có thể ủng hộ bằng cách donate hoặc mua sản phẩm giáo dục qua các liên kết tiếp thị trong bài viết.

Cảm ơn bạn đã đồng hành!