Hy sinh hay hi sinh cách viết nào mới đúng chính tả tiếng Việt?

Hy sinh hay hi sinh – đâu mới là cách viết đúng?

Nếu bạn từng chần chừ giữa hy sinh và hi sinh, thì hãy để Nghệ Ngữ bật mí nhé: theo Từ điển tiếng Việt do Viện Ngôn ngữ học biên soạn (NXB Đà Nẵng, 2003), cách viết đúng chính tả là “hy sinh” – với chữ y mềm mà sáng.

1. Vì sao lại là “hy sinh”, không phải “hi sinh”?

Gốc Hán của từ này là 犧牲, âm Hán – Việt đọc là hi sinh.
Tuy nhiên, khi bước vào đời sống tiếng Việt hiện đại, quy tắc ngữ âm học đã tinh chỉnh lại – những âm tiết gốc Hán Việt thường viết với “y” (như hy vọng, hy hữu, hy vọng…).
Và thế là, “hi sinh” hóa “hy sinh” – vừa chuẩn mực, vừa thanh hơn.

Dẫu trong lời nói hằng ngày, trên mạng xã hội hay trong tin nhắn, ta vẫn thường gặp “hi sinh”, nhưng khi đặt bút viết văn bản hành chính, bài báo, sách giáo khoa hay tài liệu học thuật – “hy sinh” mới là hình thức được công nhận chính thức và nên dùng.

2. “Hy sinh” – từ một hành động đến biểu tượng của lòng nhân ái

Theo Nghệ Ngữ, hy sinh là một trong những từ hiếm hoi mang nhiều tầng nghĩa đẹp:

• Nghĩa gốc: chấp nhận mất mát, thiệt thòi vì người khác, vì lý tưởng lớn lao.
  → Anh ấy sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

• Nghĩa mở rộng: sự cống hiến âm thầm, lặng lẽ chịu đựng vì hạnh phúc chung.
  → Người mẹ luôn hy sinh tất cả cho con cái.

• Nghĩa cổ – tôn giáo: lễ vật dâng lên thần linh, biểu trưng cho lòng thành kính.

Từ đó, “hy sinh” không chỉ là hành động, mà còn là biểu tượng của tinh thần vị tha, của đức nhân ái và tình người trong sâu thẳm văn hoá Việt.

3. Vì sao vẫn có người viết “hi sinh”?

Thật ra, điều này rất dễ hiểu:

• Trong phát âm, “hy” và “hi” nghe khá gần, nhất là khi nói nhanh.

• Thói quen truyền miệng khiến nhiều người viết theo cảm tính.

• Trên mạng, cả hai dạng cùng tồn tại, khiến ranh giới chuẩn mực càng mờ đi.

Nhưng nếu bạn yêu tiếng Việt, muốn viết chuẩn – đẹp – có ý thức, hãy chọn “hy sinh” nha!

4. Một mẹo nhỏ để nhớ dễ hơn:

“Hy sinh” có “y” – như “hy vọng”.
Cả hai đều là từ Hán Việt, cùng mang ý nghĩa cao đẹp và tích cực.

Vậy nên, khi gặp những từ mang sắc thái tương tự (hy hữu, hy vọng, hy sinh...), hãy nhớ:
👉 Chữ “y” – là chọn của sự chuẩn mực.

Tổng kết Nghệ Ngữ:

Nghệ Ngữ kết lại:
Viết “hy sinh” không chỉ là đúng chính tả, mà còn là sự trân trọng tiếng Việt, trân trọng cả những giá trị nhân văn ẩn sau từng con chữ.

Xem thêm:

• Nắc là gì?

• Cưỡng cầu là gì?