Chuyện người Nghệ kể: Đi rú

Đường mờ sương, bánh xe bi lộc cộc, ai đó húng hắng ho... Vài câu chuyện rời rạc...

Đoàn chúng tôi đi chừng nửa giờ mới sáng rõ mặt người. Chân đất, ngày trọng đông,  nên cũng buốt. Có điều đi lâu rồi cũng quen chân.

Qua Thung cỏ, kéo xe ngược dốc hố Quao, sang động lăn, qua trại Kim Cương (cái tên đẹp lạ!), Qua Hố Lim, đi chừng vài cây nữa, là đến Hố Lầy. Gọi cánh rú này là Hố Lầy bởi nơi đây có bãi bùn đen, lầy thụt...

Chúng tôi, chừng hơn chục người, đi sâu vào cánh rú. Cây tươi thì nhiều, nhưng vào tới đây lại muốn chọn loại cây cứng, suôn. Nào tròng, lành ngạnh, đây dẻ, đây trồi, nào đỏ lộc...

Hăm hở, mải miết, mồm, mũi thi nhau thở, cây thì nhau đổ rào rào. Chừng vài tiếng, áng chừng được ba, bốn vác "róng", lại hối hả bó, riết. Những bó róng suôn, đều cỡ cổ tay được chuyển ra chỗ để xe.

Anh em tôi được bảy vác, mỗi người một đầu, chất từng vác lên cỗ xe "song nhân"! Rồi uống nước, ăn sắn, rồi lên đường, rút.

Chặng về mới gian nan. Đoạn gay nhất là đoạn từ Hố Lầy về đến Thung Cỏ. Lên dốc Kim cương, thoai thoải nhưng dài, lên mãi, muốn đứt hơi. Đến động lăn (chính xác thì phải gọi là dốc yên ngựa !) mới... nhọc. 

Chẳng biết ai đặt tên là động lăn mà  qua đây, người nào người nấy cứ... lăn như bi. Chúng tôi, đã thành thói quen, qua đây cứ hai xe hỗ trợ nhau. Xe sau dừng bên, xúm vào đẩy xe trước, tôi cầm càng, chạy chậm đến nửa dốc, xe lao nhanh, người cũng phải chạy nhanh để lấy đà, chạy lên nửa bên kia yên ngựa.

Chắc chỉ vài phút thôi, thế mà mệt !

Qua động lăn thì xuống dốc Hố quao, xuống Thung Cỏ. Dốc này dài, chỉ đi xuống. Thế là người níu, người giữ, không dám xuống nhanh, bởi rãnh nước chảy xói giữa đường, không cẩn thận là lật xe...(khối người non tay đã bị lật rồi). Hết con dốc dài, ra đến Cồn Mơ là ổn, chỉ kẹp tay xe vào nách, hơi rướn người, đi thảnh thơi, chỉ gắng đến chỗ Cây muỗm Đền Nhà Ông là dừng nghỉ. Chao ôi ! Ngả lưng giữa thảm cỏ, êm, ngắm trời, ngắm mây, ngắm mấy cây muỗm cổ thụ.

Chú Quang hô: thôi, dậy đi! Thế là lại khoác đai xe lên vai, đi tiếp. Quá ngọ, về đến nhà. Chỉ kịp rửa ráy qua loa, rồi ngồi vào mươn, chén lấy, chén để.

Cơm ít thức ăn, thế mà cũng được bốn, năm bát lùm lùm. Chiều mới dỡ củi xuống, dựng thành hàng.

Ấy là một ngày chủ nhật mùa Đông, đầu thập niên 70 của thế kỷ trước. Tôi cứ ngỡ mới đây!

Xem thêm: Chuyện người Nghệ kể: Mự Lạc