Thành ngữ ăn cháo đá bát hay ăn cháo đái bát mới đúng?

 

1. Thành ngữ ăn cháo đá bát hay ăn cháo đái bát?

• Việt Nam tự điển của Lê Văn Đức ghi rõ "ăn cháo đái bát" với 2 nghĩa "người bạc bẽo, ăn của người rồi trở nói xấu người","hưởng rồi phá cho hư, cho liệt, không để người khác hưởng".

• Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học ghi nhận "ăn cháo đái bát" là khẩu ngữ với nghĩa "ví thái độ chịu ơn người rồi bội bạc, phụ ơn ngay".

• Trong Đi tìm điển tích thành ngữ tác giả Tiêu Hà Minh cũng dẫn câu chuyện ghi nhận câu gốc là "ăn cháo đái bát" mới đúng.

• Ngày xưa, những chiếc bát cũ thường được tận dụng dùng vào nhiều việc bao gồm cả "đi tiểu".

• Cháo là thức ăn lỏng, ăn nhiều khiến người dùng muốn đi tiểu, như vậy "ăn cháo đái bát" là diễn tả hành động thực tế "ăn xong đi tiểu vào bát".

>>>Có thể bạn quan tâm:
 

• Đều như vắt tranh hay vắt chanh hay vách tranh mới đúng?

• Thành ngữ ra ngô ra khoai hay ra môn ra khoai mới đúng?

• Thành ngữ ướt như  chuột lột hay ướt như chuột lội mới đúng?
   

2. Nên viết "đá bát" hay "đái bát"?

Mặc dù câu gốc phải là "ăn cháo đái bát", nhưng trên thực tế ngày nay chúng ta sẽ thấy chỉ có cách viết/nói "ăn cháo đát bát". Điều này có lẽ do chữ "đái" nghe hơi tục nên bị đổi thành "đá"? Và theo Nghệ ngữ, việc viết thành "ăn cháo đá bát" là phù hợp với văn hóa mà không làm ảnh hưởng đến sắc thái thành ngữ.

Trên báo chí, tạp chí chúng ta sẽ thấy hầu như 100% viết "ăn cháo đá bát". Ví dụ:
 

• Xuân Bắc ‘mắng’ người chê Táo quân là ‘ăn cháo đá bát’?

• Nghệ sĩ ưu tú cay cú mắng khán giả 'ăn cháo đá bát'