Cơm lam xứ Nghệ được làm như thế nào?

Riêng ở vùng cao Tương Dương (Kỳ Sơn, Nghệ An) còn có một món ăn đặc trưng sau khi làm cơm mới là Cơm Lam. Bà con nơi đây sẽ vào rừng chặt cây tre gai non về làm cơm lam - món ăn giản dị mang hương vị đặc trưng núi rừng. 
 

1. Cơm lam xứ Nghệ được làm như thế nào? 

1.1. Chuẩn bị nguyên liệu làm cơm lam chuẩn xứ Nghệ

• 1 cây tre gai mọc tự nhiên
• 1 kg gạo nếp mới, có thể là nếp cẩm hoặc gạo nếp trắng thơm ngon
• Lá chuối rừng hoặc là dong dùng nút ống lam

1.2. Cách nấu cơm lam thơm ngon

• Gạo để nấu cơm lam mang  đem ngâm cho nở rồi vo sạch, rắc thêm chút muối rồi trộn đều. Bạn từ từ cho gạo vào ống và đổ nước xâm xấp với gạo.  Sau khi miệng ống lam được đổ đầy bạn dùng nút bằng lá chuối hoặc lá dong nút lại. Đây là cách làm của người Thái để cơm lam không bị chát mà vẫn giữ nguyên được hương vị thơm ngon của gạo.
• Sau khi nhóm lửa, bạn nướng ống lam trên bếp lửa. Trong quá trình nướng cần khéo tay, dựng ống lam trên bếp lửa rồi xoay trở từng ống cho đều. Cần làm đều tay để để cơm lam không bị sượng, chín đều gạo trong ống. Khi thấy mùi cơm nếp toả ra thơm nức mũi là  dấu hiệu cơm đã chín.
• Cuối cùng là công đoạn chẻ bỏ lớp ống tre đã bị nướng cháy. Tiếp theo là lột lớp vỏ trắng bên trong. Cơm lam được định hình ở dạng ống và được bao quanh một lớp màng mỏng màu trắng của ruột tre. Khi cầm cơm không bị dính vào da tay, khi ăn có vị thơm của nếp mới ngon hòa quyện cùng vị ngọt của tre. Đây cũng là điểm khác biệt của tre gai so với cây nứa khi dùng để lam cơm.

2. Lưu ý để nấu được cơm lam ngon 

• Để nấu được cơm lam chuẩn vị, cần chọn cây tre làm ống lam không quá già và cũng không quá non. Nên chọn những cây có đốt ống dài, thẳng, không bị sâu, chặt bỏ một đầu mắt, tạo thành ống có đáy. 
• Ống lam làm từ cây tre có lớp vỏ dày hơn nên khi lam không sợ cơm bị cháy.
• Gạo để làm cơm lam là gạo nếp mới được thu hoạch hoặc nếp cẩm thơm ngon đều được.  
• Khi lam cơm cũng cần phải khéo tay, giữ lửa sao cho ống lam không bị cháy và cơm trong ống được chín đều và không bị sượng. Khi lam, lửa phải to và thực hiện lam từ đáy ống lên hoặc miệng ống xuống.  Đây là những lưu ý hết sức quan trọng để đảm bảo được mùi vị của cơm lam thơm ngon mà không bị mùi khói.